środa, 1 kwietnia 2015

"W powietrzu" Inga Iwasiów

     Od prawie trzech lat panuje epidemia. Wkradła się na półki cieszącego się ostatnio złą sławą Empiku, zajęła miejsce między książkami w lokalnych księgarniach. Zatacza coraz szersze kręgi, realne i wirtualne. Ostatnio pogrążyła w chaosie nawet największe multipleksy kinowe. To chwilowe uśpienie to pozory, w 2016 roku uderzy kolejna fala epidemii. Na imię jej Gray. Christian Gray.
     50 twarzy Greya to dla mnie fenomen niezrozumiały. Nie jestem w stanie pojąć, co sprawiło, że kobiety na całym świecie masowo sięgnęły po tę książkę. Przełamanie tabu? Uczynienie z przeciętnej absolwentki literaturoznawstwa (bo tylko humaniści są przeciętni, o zgrozo!) wyuzdanej kochanki to wielkie novum? Halo, to wszystko już było! A najgorsze są te literackie potworki, pseudoerotyki powstałe na wzór 50 twarzy Greya (niby pięćdziesiąt, a Jamie Dornan w filmie podobno ciągle ma tę samą minę), które masowo zalały rynek. No istna epidemia!
     Remedium na tego typu kwiatki mogą być takie powieści, jak ta ostatnia Ingi Iwasiów. W powietrzu to opowieść retrospekcyjna, próba chronologicznego uporządkowania seksualnych przygód, które wydarzyły się w życiu bezimiennej bohaterki, począwszy od niewinnych zabaw-przebieranek, przez liceum spędzone w łóżku nauczyciela, liczne związki, orgie aż po samotne macierzyństwo, które w żaden sposób nie stanęło na drodze w dokarmianiu wewnętrznego tamagotchi. Mężczyźni i kobiety, przeróżne konfiguracje i różnorodne doświadczenia.
     W powietrzu reklamuje się jako powieść psychologiczną o erotycznym zabarwieniu. Owszem, seksu w niej sporo, ale, choć czasami kontrowersyjnego, opowiedzianego w sposób wyważony. Temat seksualnego wyzwolenia kobiet wciąż pozostaje dla wielu tabu, „tymi sprawami”, o których nie wypada mówić. A mówić o tym można, choćby w taki sposób jak robi to Iwasiów. Do warstwy językowej nie ma za bardzo co się czepiać, może do rozpoetyzowanego zakończenia, ale do konstrukcji psychologicznej bohaterki mam wiele zastrzeżeń i mnóstwo wątpliwości, które chciałabym rozwiać. Po pierwsze – czy jej seksualne wyzwolenie z czasem nie staje się zniewoleniem? Pułapką, które zastawiło na nią pielęgnowane i karmione tamagotchi? Czy to jej podejście do świata z rozłożonymi udami nie jest zbyt proste? Bo że jest realne to wiemy. Czy jej wyrachowanie jest wiarygodne? Dlaczego każde jej „polowanie” kończy się sukcesem? Dlaczego nie ponosi porażek, a jeśli spotyka na swojej drodze jakieś przeszkody, eliminuje je bez żadnych konsekwencji? Wątpliwości i pytania dają wiele możliwości interpretacyjnych, co często stanowi atut, jednak w tym przypadku, ich ogrom może prowadzić do nadinterpretacji, czasami całkowicie odbiegających od tematu. I choć W powietrzu wybitną książką nie jest, po jej lekturze na pewno nie będzie wam towarzyszyło poczucie straconego czasu, a to w walce z epidemią o pięćdziesięciu obliczach jest już walorem samym w sobie.  




Brak komentarzy: