Lekarz bez granic, człowiek bez ograniczeń, podróż bez wrażeń

     Mateusz Janiszewski to nie tylko lekarz bez granic, ale też człowiek bez ograniczeń. Chirurg urazowy, który pracował w Timorze Wschodnim i Tybecie. Pisarz, tłumacz zafascynowany twórczością Williama S. Burroughsa, podróżnik. Po stu latach wyruszył śladami Ernesta Shackletona i legendarnej wyprawy na Antarktydę. Z tego trudnego i wymagającego rejsu, ze wspomnień i doświadczeń, powstała Ortodroma, niezwykle literacki reportaż, tekst drogi.

    Z greckiego orthós oznacza „prosty”, zaś drómos „bieg, tor wyścigowy”. Ortodroma to inaczej „najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni”. Janiszewski wraz z załogą wyruszył do miejsca, które mogło ich zabić. Które okazało się wyzwaniem nie tylko dla żeglarza czy podróżnika, ale przede wszystkim dla człowieka i jego ograniczeń, człowieka, który musi zdać sobie sprawę, że w obliczu natury i jej potęgi jest zaledwie okruchem.

    Ten niepozorny tom, choć nawiązuje do tekstów podróżniczych i czerpie z reportażu literackiego, dla mnie jest zbiorem literackich impresji z kolejnych etapów podróży – Patagonii, rejsu przez ocean i Antarktyki. Zaczęło się obiecująco, naprawdę, ale im dalej Janiszewski udawał się w rejs, tym bardziej odpływał. Rozumiem, myśli luźno puszczone biegną swoim torem, ale czasami trzeba im pomóc wrócić na właściwy, bo inaczej współpasażerowie mogą zrezygnować z dalszej podróży. Wielokrotnie „wyłączałam się”, nie wiedziałam co przed chwilą przeczytałam, nie byłam w stanie utrzymać skupienia, choć bardzo chciałam, mając w pamięci pierwsze strony, które mnie zachwyciły.

    Ortodroma nie jest książką dla mas, nigdy nie trafi na listę bestsellerów, być może przejdzie niezauważona. I choć nasza wspólna podróż nie była zbyt udana, myślę, że było w niej coś magicznego. Może to wystarczający powód, by po nią sięgnąć?