Za horyzont

     Tomasz Pindel, związany z Katedrą Ameryki Łacińskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, RMF Classic, Instytutem Książki i „Gazetą Wyborczą”, znany jest przede wszystkim jako tłumacz i popularyzator literatury iberoamerykańskiej. Tym razem, dość przewrotnie, postanowił prześledzić losy Polaków w Ameryce Łacińskiej, którzy zdecydowali się na „[…] wyprawę za horyzont. Nie tylko ten geograficzny”.

     Ignacy Domeyko – geolog, mineralog, rektor Uniwersytetu Chilijskiego. Andrzej Bobkowski – autor „Szkiców piórkiem”, właściciel Guatemala Hobby Shop, popularyzator modelarstwa. Edward Stachura – „polsko-latynoski ambasador literacki”, który podjął próby przekładu „Stu lat samotności”. Jerzy Grotowski – wielki reformator teatru, który dostrzegł teatralny potencjał haitańskiego vodou. Elena Poniatowska – pisarka i dziennikarka polskiego pochodzenia, choć w Polsce była zaledwie raz, kultywuje pamięć o przodkach i planuje wydawać sagę o Poniatowskich.

     Na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci Polacy na latynoskiej ziemi odcisnęli wiele śladów, zarówno tych, które przetrwały, jak i te, które już się zatarły i podążanie nimi wymaga ogromnej determinacji, a tej Pindlowi nie można odmówić. Autor wykonał ogromną pracę, zarówno bibliograficzną, merytoryczną, jak i reporterską. Przeprowadził mnóstwo rozmów, odwiedził multum miejsc, a wszystko po to, by udowodnić, że nie tylko Witold Gombrowicz i Stanisław Mrożek mieli związki z Iberoameryką. Przykładów na emigrację zbiorową i indywidualną na ten pachnący kawą i egzotycznymi owocami kontynent w książce jest kilkadziesiąt. Pindel skupił się na obecności Polonii w sześciu krajach: Chile, Brazylii, Argentynie, Gwatemali, Meksyku i Haiti.

   Za horyzont. Polaków latynoamerykańskie przygody to, podpisuję się pod słowami Artura Domosławskiego, „wielka epicka kronika pielgrzymstwa polskiego na antypodach”. Jest w niej absolutnie wszystko to, czego oczekuje się od tego rodzaju książek – kontekst historyczny, społeczny i kulturowy, interesujące postaci, mnóstwo ciekawostek, a wszystko to opatrzone licznymi przypisami, odniesieniami i fotografiami, dzięki czemu czyta się ją niczym dobrą powieść. Muszę Was jednak ostrzec przed skutkami ubocznymi tej lektury – możecie zapragnąć rzucić wszystko i udać się „za horyzont”.