"Alef" - argetyńskie spojrzenie na świat

„Wyjaśnił, że Alef jest jednym z punktów w przestrzeni, który zawiera w sobie wszystkie inne […] Miejsce, w którym, nie łącząc się ze sobą, każde z osobna, znajdują się wszystkie miejsca świata widziane ze wszystkich możliwych punktów.”

             

         Opowiadania zebrane w zbiorze zatytułowanym „Alef” wydane zostały w 1949 roku. Choć od ich publikacji minęły 63 lata, nie straciły one na aktualności. Odrzucenie dogmatów, snucie rozważań o świecie, człowieku i czasie, czynią je uniwersalnymi.                                 

        Jose Luis Borges jest mistrzem krótkich form, obok zasadniczej treści opowiadań, pojawiają się w nich liczne wątki autobiograficzne, rozważania na temat własnej twórczości, które czasami stanowią główny tekst. Koniecznie trzeba zaznaczyć, że absolutnie nie dochodzi tu do przerostu formy nad treścią. W skondensowany sposób, często eseistyczny, momentami naukowy, a przeważającej mierze z pogranicza fantastyki, autor snuje głośne rozważania na tematy o których każdy z nas w życiu myślał. Czy nie zastanawialiśmy się nad nieśmiertelnością? Nad miejscem człowieka we wszechświecie? Nad tym w jaki sposób płynie czas? Co to w ogóle jest i skąd się wzięło?
       „Teza o kolistym czasie”, „Człowiek jest mikrokosmosem”, „Z biegiem czasu człowiek identyfikuje się z kształtem swojego przeznaczenia; powoli staje się tym, co go otacza.” – to tylko kilka zdań przybliżających charakter opowiadań jednego z najbardziej znanych na świecie Argentyńczyków. 
        Proza Borgesa jest intelektualna, intertekstualna, metafizyczna, podejmująca wiele kwestii, ujmująca istotę świata w różnych koncepcjach, realizująca poetykę snu. Postać pisarza i jego twórczość stała się inspiracją dla potomnych: Umberto Eco czy Witolda Gombrowicza. 

       Jednym polecającym zdaniem: warto zapoznać się z twórczością Borgesa, choć nie każdemu przypadnie ona do gustu. 

   

Jorge Luis Borges, "Alef", przełożyły Zofia Chądzyńska i Magda Potok-Nycz, Prószyński i S-ka,  Warszawa 2003