"Zła godzina" Gabriel Garcia Marquez

     "Zła godzina" jest jedną z tych powieści Marqueza o których mało się słyszy i czyta. Dla większości kolumbijski pisarz kojarzy się tylko z powieścią "Sto lat samotności", ewentualnie "Miłością w czasach zarazy". Tymczasem "Zła godzina" jest tak bardzo charakterystyczna dla twórczości Marqueza i jednocześnie tak inna.

    Po raz pierwszy polskie wydanie ukazało się w 1970 roku, po czym zostało wznowione w 1975 roku przez Wydawnictwo Literackie. Powieść ukazała się nakładem serii wydawniczej "Proza iberoamerykańska" w tłumaczeniu Jana Zycha.

    "Zła godzina" zaczyna się od zabójstwa Pasterza, miejscowego klarnecisty. Od razu wiadomo kto stoi za tą zbrodnią, ale czy poniesie konsekwencje? I co było przyczyną tego czynu? Powieść czyta się niczym kryminał - do drzwi poszczególnych domów nocą przyczepiane są paszkwile, które wpływają na życie całego miasteczka, miejsce mają szemrane interesy, jako środek ostrożności zostaje wprowadzona godzina policyjna, na straży bezpieczeństwa i porządku stoi i czuwa zmagający się z okropnym bólem zęba bezimienny alkad, a w tle rozgrywają się polityczne potyczki.

     Postać alkada jest charakterystycznym typem bohatera pojawiającym się w utworach Marqueza. Dbający z pozoru o interesy miasta, tak naprawdę kieruje się egoistycznymi pobudkami. Pragnie wzbogacić się na wszelkie możliwe sposoby. Jego metody działania dalece odbiegają od przyjętych. Wystarczy wspomnieć, że część jego policyjnej "załogi" stanowią byli bandyci.

     "Zła godzina" jest zapowiedzią realizmu magicznego, który w dojrzałej formie znamy choćby ze "Stu lat samotności". To, co mnie osobiście urzekło to odkrycie, jak długo z zamiarem napisania swojej najbardziej znanej powieści nosił się Marquez. Kilkakrotnie mówi się o Macondo, jeden ze wspomnianych bohaterów nazywa się Aureliano Buendia. W "Złej godzinie" społeczność stanowią mieszkańcy nieistniejącego i nienazwanego miasteczka. Po raz kolejny mamy wrażenie, że dochodzi do zatarcia granicy czasowej, nie jesteśmy w stanie stwierdzić dokładnie w którym wieku mają miejsce rozgrywające się wydarzenia. Z jednej strony mamy zakłady fryzjerskie, gabinety lekarskie i dentystyczne, ale z drugiej strony "Krzykliwe gromady wyrywały pale, na których ustawione były domki, i przenosiły całe swoje mieszkania o ścianach z trzciny zlepionej gliną i o palmowych dachach."

    Osobliwego charakteru powieści nadaje niewdzięczna przyroda. Nieustannie padający deszcz oddaje nastroje panujące wśród mieszkańców, z których każdy obawia się swojej "złej godziny". Powódź zmusza ludzi do przenoszenia swoich domostw, niektórzy całymi dniami nie opuszczają mieszkań. Odór stęchlizny i padliny przyprawia o zawrót głowy nawet czytającego. Pływające w rzece zdechłe krowy w pewnym momencie przestają przeszkadzać. Jednak gdy pojawia się możliwość zarobku za ich usunięcie, no cóż... Kto by nie skorzystał? 

Gabriel Garcia Marquez, Zła godzina, przeł. J. Zych,  Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975.