Wśród
metodologii badań literackich wyróżniono wiele szkół, metod i sposobów badania
dzieła literackiego, zastanawiano się nad znaczeniem autora w odbiorze teksu, nad
tym, czy warto brać pod uwagę jego intencje, zamiary i cele. Niektórzy, wśród
nich sam Sigmunt Freud, uważali że autor i dzieło są ze sobą nierozerwalne,
inni kategorycznie przeciwstawiali się formułowaniu pytań typu „Co autor miał
na myśli”. Wydaje mi się, że wypracowanie jednego, konkretnego stanowiska jest
niemożliwe, albowiem wiele zależy od specyfiki danego tekstu, zwłaszcza, jeżeli
chodzi o tak subiektywne teksty, jakimi są felietony.
Z tekstami zebranymi w najnowszej
książce Rafała A. Ziemkiewicza „Uwarzałem że” mam ogromny problem. Jego
przyczyną jest przede wszystkim rozbieżność pomiędzy moimi, a autora poglądami
politycznymi, jak i światopoglądem w ogóle. Książka jest zbiorem
zaktualizowanych tekstów opublikowanych w „Uwarzam że”, „Rzeczypospolitej” i na
stronie rp.pl, poświęconych w znacznej mierze wydarzeniom politycznym,
historycznym, ale także literaturze i pewnym zjawiskom społeczno-kulturowym. Absolutnie
zdaję sobie sprawę ze specyfiki gatunku, jakim jest felieton, ale autor chyba
trochę się rozpędził obierając za cel krytykę niemalże wszystkiego, co nie
odpowiada jego upodobaniom literackim czy filmowym, o poglądach politycznych
nie wspominając. Nie można Rafałowi Ziemkiewiczowi zarzucić braku warsztatu,
gdyż jest doświadczonym publicystą, dziennikarzem i pisarzem, jednak z treścią
owych tekstów można się nie zgodzić.
Ziemkiewicz jest prawicowem,
„obywatelem prawie idealnym”, w moim odczuciu przekonanym o własnej racji jako
jedynej prawdziwej i słusznej. Owszem, opisy pewnych wydarzeń oraz komentarze
do konkretnych sytuacji i zjawisk, przedstawione z innego punktu widzenia, są wskazane,
dla niektórych pewnie cenne, jednakże nie oznacza to, że raptem wszyscy po
przeczytaniu książki zaczną tak myśleć. Ziemkiewicz niejednokrotnie podkreśla
znaczenie dyskusji, polemiki, narzeka na jej brak, a gdy do niej dochodzi, to
oczywiście ten stojący po drugiej stronie nie ma racji, a jego argumenty są
niedorzeczne. Czy o to chodzi w wszelkiego rodzaju dysputach? Niekoniecznie.
Ziemkiewicz dotyka wielu tematów,
jak już wspomniano, głównie politycznych, słowami-kluczami czyniąc PIS, PO,
Michnika i michnikowszczyznę, a także jakby inaczej, katastrofę smoleńską. Nie
trudno domyśleć się, po czyjej stronie się opowiada, a którą bezwzględnie
krytykuje. Krytyce podlegają też między innymi Jurek Owsiak i Wielka Orkiestra
Świątecznej Pomocy, Lech Wałęsa, Andrzej Wajda (co ciekawe, postrzegani poniekąd
jako celebryci), a także ludzie ze świata literatury i kultury. Czepia się
Janusza Głowackiego i jego „Good night, Dżerzi”, Manueli Gretkowskiej i
„Transu” oraz kilku innych. Twierdzi, że Głowackiemu to już nie chce się pisać,
co więcej – nie umie on już pisać i lata świetności ma za sobą, bazuje jedynie
na wyrobionym nazwisku, a Gretkowska i ten cały feminizm? Toć to „[…] w istocie
ideologia niezwykle podobna do agresywnego marksizmu z przełomu wieku.” A
działania feministek, jak chociażby chęć tworzenia ośrodków gender studies, to czyste fanaberie.
O tekstach Ziemkiewicza zebranych w
„Uwarzałem że” można by mówić długo i różnorodnie, w zależności od obranego punktu
widzenia. Odbiór książki, tak jak i ona sama, jest niezwykle subiektywny,
uwarunkowany w znacznej mierze poglądami politycznymi, światopoglądem, a także
gustem literackim. To jest jedna z tych książek, które, najzwięźlej mówiąc,
podobają się lub nie. Ja do miłośników publicystyki Ziemkiewicza z pewnością
nie należę.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz