niedziela, 15 grudnia 2013

Co by było, gdyby nastał nowy wspaniały świat



     Każdy z nas z pewnością myślał „co by było, gdyby…”. A gdyby tak ktoś zapewnił nam stałą pewną pracę? Gdybyśmy mogli podróżować kiedy tylko chcemy, nawet do najodleglejszych miejsc? Gdybyśmy mieli zapewnione rozrywki w czasie wolnym? Gdybyśmy nie musieli się absolutnie o nic martwić? Gdybyśmy… Czy bylibyśmy wtedy szczęśliwi?
     Aldous Huxley w Nowym wspaniałym świecie, jednej z najsłynniejszych literackich antyutopii XX wieku, wprowadza ideał powszechnej szczęśliwości ogarniającej każdego obywatela Republiki Świata, którego szczęście zaczyna się już w butelce. W Ośrodku Rozrodu i Warunkowania w Londynie Centralnym powoływane są do życia delty, gammy, bety, epsilony. Dawkuje im się odpowiednie substancje, zaszczepia w nich pewne przekonania, poddaje są sesjom hipnopedycznym, podczas których programuje się ich umysły. Warunkuje się w masach niechęć do przyrody i książek, zachowania seksualne, stosunek do śmierci. Wszelkie złe doświadczenia niweluje odpowiednia ilość tabletek somy, narkotyku nazwanego „chrześcijaństwem bez łez”. Wszyscy obywatele działają zgodnie z hasłem Republiki Świata – „Wspólność, Identyczność, Stabilność”, dlatego każde odstępstwo od niego uznawane jest za wykroczenie. Najgorszym z nich jest nietypowość, albowiem „[…] zagraża czemuś więcej niż tylko życiu jednostki, ona godzi w Społeczeństwo samo”. A co się dzieje, gdy nietypowość wkracza do harmonijnego świat? I to w tak haniebny sposób, jakim jest pojawienie się Dzikich z rezerwatu? Kim właściwie są ci owi Dzicy? I czy to o nich tak należy mówić?
     Huxley stworzył przerażającą wizję reifikacji ludzi, wręcz dehumanizacji. Tym bardziej przerażającą, że wyjaśnienia Jego Fordowskiej Wysokości Mustafy Monda, jednego z dziesięciu zarządców świata, nie wydają się pozbawione sensu, zaczyna się je rozumieć, a czytelnik zastanawia się nad tym, co by było, gdyby… 


Brak komentarzy: