Ach, ci ułani!

     Czasami wybieram się do przeszłości. Bywam na wielkich rautach, przechadzam się po parku w pięknej sukni i z koronkową parasolką, uczestniczę w kwestach i balach charytatywnych, czasami zaglądam do najlepszych kawiarni. A w tych kawiarniach są oni – aktorzy, filmowi amanci, kawalerzyści, dyplomaci, sportsmeni. Ułani, poeci, dżentelmeni. To oni tworzyli przedwojenny męski świat, niedostępny dla kobiet.

    Julian Tuwim, Jarosław Iwaszkiewicz, Eugeniusz Bodo, Jan Kiepura, Aleksander Żabczyński, Bolesław Wieniawa-Długoszowski, Janusz Kusociński to najbardziej znane nazwiska tamtych lat. To oni tworzyli Kawiarnię pod Pikadorem, uczestniczyli w pojedynkach, zdobywali sławę poza granicami kraju, stawali na podium, nadawali znaczenie polskiej kulturze, sztuce i mentalności. Jednak ideał mógł być tylko jeden.

  Bycie kawalerzystą, człowiekiem honorowym, posiadającym niezachwiany system wartości, wyróżniającym się pochodzeniem, nienagannymi manierami, mocnym charakterem, gwarantowało uznanie mężczyzn i szybsze bicie serc kobiet. Obowiązkowe było przestrzeganie zasady „trzech K”. Jej autor, Bolesław Wieniawa-Długoszowski, twierdził, że prawdziwy kawalerzysta musi wielbić konie, kobiety i koniak. Szaleńcza jazda konna, zuchwałe romanse i morze wypitego alkoholu znajdowały usprawiedliwienie w maksymie generała. 

Bolesław Wieniawa-Długoszowski

    Wiele wybaczano również poetom, aktorom podbijającym serca kobiet nie tylko w Polsce,  muzykom i sportsmenom. Były jednak rzeczy, których musieli przestrzegać, aby nie narazić się na śmieszność. O zasadach savoir-vivre chętnie przypomniały poradniki dla mężczyzn.

Na ulicy nie wolno jeść, czytać ani rzucać odpadków i niedopałków. Nie należy wołać lub psykać na znajomych.                                                                

(Oficer, 1931)

Oficerowi w mundurze nie wolno zajmować w teatrach miejsc innych niż: w lożach, na parterze, na balkonie I piętra.

(Oficer, 1931)

Poza kwiatami mężczyzna nie ofiarowuje nigdy niczego kobiecie, ani perfum, ani klejnotów, chyba że jest z nią w bliższych rodzinnych stosunkach. Gradacją wyższą w znajomości i przyjaźni są słodycze. Jeżeli dany mężczyzna jest artystą – może przynieść znajomej pani w darze własny obraz, czy szkic, własny tomik poezji. […] Kwiatów ani słodyczy nie posyła się mężczyznom (nie mówimy o aktorach i śpiewakach na scenie).

(Obyczaje towarzyskie, 1938)

     Maja i Jan Łozińscy, autorzy tego pięknie wydanego albumu, bogato ilustrowanego, opatrzonego zdjęciami i plakatami, są pasjonatami, swoją fascynacją okresem dwudziestolecia obdarowali czytelników wielokrotnie. Ułani, poeci, dżentelmeni. Męski świat przedwojennej Polski to zaledwie jedno z oblicz rzeczywistości tamtych lat, lecz bez wątpienia oblicze najbarwniejsze i najbardziej utrwalone.