O samotności w Portugalii

     Samotność Portugalczyka to fantastyczna opowieść o wąskich portugalskich uliczkach, kogucie z Barcelos, najstarszej na świecie księgarni w Lizbonie, azulejos, o Targu Złodziei (Feira da Ladra) na którym kradnie się dusze,  o burzliwej historii kraju, o widmie Salazara, kolonizacji i rewolucji goździkowej. Jednak to nie tylko opowieść o historii, miejscach i symbolach, ale także o ludziach, którzy ten kraj zmienili, jak chociażby trzy Marie czy Aristides de Sousa Mendes.

     Maria Teresa Horta, Maria Isabel Barreno, Maria Velho da Costa, trzy Marie, zrobiły coś, czego władza nie mogła zaakceptować. W 1972 roku kobiety opublikowały Nowe listy portugalskie, uznane za niemoralne, pornograficzne i obelżywe. To był pierwszy feministyczny głos w Portugalii, protest przeciwko niedopuszczaniu kobiet do sfery publicznej, spychaniu ich do kuchennego kąta. To także głos kobiet, które chcą decydować o swoim ciele, potrzebach seksualnych, które mówią o swoich pragnieniach. Dziś wydawałoby się, że robiły to w dość archaiczny sposób, ale w czasach dyktatorskiego Nowego Państwa wywołały kontrowersje. Na tyle olbrzymie, że 25 października 1973 roku rozpoczął się proces Trzech Marii, który został przerwany przez rewolucję goździkową.

     Wyjątkową osobą był Aristides de Sousa Mendes, który w czasie drugiej wojny światowej przed opresją niemiecką uratował ponad 30 tysięcy ludzi, masowo wystawiając im wizy tranzytowe, bez których nie mogli opuścić Europy. Reżim potraktował go surowo – Mendesowi zarzucono zaniedbania, rażący brak profesjonalizmu, stracił dożywotnio zdolność do wykonywania swojego zawodu. Dla tysięcy ludzi był bohaterem, dla władzy szkodliwym urzędnikiem. Portugalski rząd zrehabilitował Mendesa dopiero w 1988 roku.

     Samotność Portugalczyka to opowieść o niezwykłych ludziach, wydarzeniach z historii Portugalii, o postrzeganiu świata przez Portugalczyków i Portugalczyków przez świat. To także reportaż pełen ciekawostek (oczywiście nie brakuje tych nawiązujących do piłki nożnej), których znajomość z pewnością ułatwi poznawanie Portugalii. Nie mogę się doczekać, gdy zacznę poznawać ją osobiście wszystkimi zmysłami.