Imperatyw szczęścia

     Jedna z bohaterek słowackiego dramatu Single Radicals Michaeli Zakut’anskiej pyta: „Dlaczego w XXI wieku wszystko musi być pozytywne? Tylko pozytywne myśli, miej pozytywną aurę, bądź pozytywny. Mama codziennie do mnie dzwoni: Gdybyś była pozytywna, to byś się nie martwiła tak, jak się martwisz. Istnieją nie tylko dodatnie liczby. Są też ujemne i rzeczywiste, i nierzeczywiste, i irracjonalne, parzyste, nieparzyste, pierwsze.”

     Psychologia pozytywna, samorozwój, coaching, mindfulness, myślenie pozytywne, joga – to hasła i techniki wykorzystywane w reklamach, krzyczące do nas z radia, wyskakujące w Internecie, stosowane z zakładach pracy. Co stoi za ich popularnością? Dlaczego większość z nas stara się wdrożyć je w życie? Czy zagwarantują nam spełnienie i sukces? Od czego bądź kogo zależy nasz los? Od nas samych czy od wszelkiego rodzaju coachów, trenerów, motywatorów i mnichów?

     Carl Cederstrӧm, adiunkt zajmujący się teorią organizacji i etyką biznesu, wraz z Andre Spicerem, profesorem i specjalistą w dziedzinie społecznej odpowiedzialności biznesu, przywództwa, funkcjonowania organizacji i ludzkich zachowań w ich strukturach, postanowili przyjrzeć się powszechnemu imperatywowi szczęścia. Szczęście w obecnych czasach to nakaz, konieczność, obowiązek. Modelowy człowiek szczęśliwy ma pracę, która spełnia jego oczekiwania i zastępuje mu dom, odbywa podróże po świecie i w głąb siebie, zdrowo się odżywia, uczestniczy w zajęciach ruchowych, nie pali i jest świadomy tego, że wszystko zależy od niego, wystarczy tylko chcieć. Jego szczęście kontrolują media, pracodawcy i aplikacje, które wyliczają mu ilość snu, kalorii i kilometrów. Tymczasem okazuje się, że szczęścia nie można zmierzyć, nie istnieją żadne badania naukowe, które odpowiedziałby jednoznacznie na pytanie „czy jestem szczęśliwy?”. Przewrotnie dążenie do szczęścia prowadzi do narastającego zniecierpliwienia i przybierających na sile frustracji. Chcemy więcej, bardziej, mocniej. Tylko czego i po co? Czy szczęście nie powinno być sprawą indywidualną a nie powszechną? Czy to, co uszczęśliwia innych, musi koniecznie wpływać również na moje samopoczucie?   

     Pętla dobrego samopoczucia rozprawia się z przykazem bycia szczęśliwym, rozkłada mechanizmy „uszczęśliwiające” na czynniki pierwsze, przygląda się pozytywnej psychologii i jej wpływowi na społeczeństwa na całym świecie. Nie dajmy się wtłoczyć w tryby tej motywująco-angażująco-obowiązkowej machiny. Niech każdy szuka szczęścia na własny sposób. A jeśli ktoś nie chce być szczęśliwy? Jego sprawa.