Tykająca bomba

     Rzeczy, które nas drażnią i wkurzają, można wymieniać bez końca. Istnieje kilka uniwersalnych dźwięków, zapachów i zachowań, które irytują większość populacji, ale prawda jest taka, że tylu ilu jest ludzi, tyle jest powodów do rozdrażnienia. Mnie denerwuje wiele rzeczy, serio. Nienawidzę ostrego smaku, śmierdzących ludzi w autobusach, wydzierających się na całe gardło dzieci i ich rodziców, którzy udają, że nic się nie dzieje. Mogłabym tak wymieniać bez końca, ale nie o tym rzecz, lecz o książce, której autorzy postanowili przyjrzeć się irytacji z naukowego punktu widzenia.

     Joe Palca, doktor psychologii, popularyzator nauki, w duecie z Florą Lichtman, dziennikarką naukową, podjęli próbę odpowiedzenia na pytanie dlaczego niektóre rzeczy denerwują nas bardziej niż inne. Czy wszyscy ulegamy rozdrażnieniu w tym samym stopniu? Dlaczego niektórych zgrzytanie paznokciami po tablicy doprowadza do furii a niektórzy w ogóle nie zwracają na to uwagi? Autorzy książki we współpracy z psychologami, socjologami, neurobiologami, naukowcami i laborantami z różnych dziedzin wzięli pod lupę między innymi hałas, rozmowy telefoniczne w komunikacji miejskiej, zapachy, cechy osobowościowe czy kwestię postrzegania czasu. Rozmawiali z supersmakoszami i nieszczęśnikami, którzy posiadają słuch absolutny, dowiedli, że cechy, dzięki którym zakochaliśmy się w naszym partnerze, z czasem doprowadzają nas do białej gorączki. Opisali wiele teorii i założeń oraz przytoczyli tyle same eksperymentów na ich potwierdzenie bądź obalenie.

     Co nas drażni, co nas wkurza to książka dla wszystkich bez wyjątku, bo irytuje się każdy, nie mówcie mi, że nie. Sześciuset mieszkańców Ifaliku, atolu w stanie Yap należącym do Sfederowanych Stanów Mikronezji, ma w swoim języku wiele określeń na rozmaite stany irytacji w zależności od tego, czym są wywołane – złym samopoczuciem czy krewnymi, którzy postanowili nas olać i nie przyszli na świąteczny obiad. Podejście do tematu oraz język, jakim napisana jest ta książka, czyni ją naprawdę ciekawą pozycją popularnonaukową, a musicie wiedzieć, że do tego typu publikacji podchodzę z rezerwą. Jednak jak napisał w przedmowie Artur Andrus „irytujmy się, w myśl hasła będącego parafrazą pięknego wiersza Jonasza Kofty: „Kiedy się wkurzać przestanę, będzie po mnie”. Co prawda Kofta pisał o zdziwieniu, ale przecież wiadomo, że zdziwienie jest zazwyczaj wstępem do wkurzenia.”