Agonia dźwięków

Jedze­nie, pi­cie, sen, miłość cieles­na - wszys­tko z umiarem.

Hipokrates

     W całkowitym oddaleniu, obok Bramy Diabła, w Zakonie Cysterskim Ściśleszej Obserwancji w Całkowitym Ubóstwie zgodnie z Księgą Zwyczajów żyją mniszki klauzurowe. Pieczę nad siostrami sprawuje wielebna matka Dorotea, ksieni klasztoru La Rápita. To ona pilnuje porządku i dyscypliny, egzekwuje przestrzeganie zasad spisanych na chwałę Jezusa Chrystusa, Oblubieńca, Pana i Boga, Syna Boga Ojca. Zgodnie z regułami spisanymi w trzynastu częściach Zwyczajnika mniszki muszą wyrzec się słów i zmysłów oraz wspomnień o życiu, które wiodły przez wstąpieniem do zakonu. Ich przeznaczeniem i celem jest oddawanie czci Bogu każdym czynem i myślą, konsekwentne unikanie pokus i nieustanna pokuta. Jedyną osobą, „intruzem”, ze świata zewnętrznego jest brat Junoy, spowiednik, któremu odebraną największą radość życia – muzykę. Skromny, posłuszny i zawsze na uboczu toczy cichą wojnę z przełożoną zakonu. Przeciwstawia się panującym w La Rápita zasadom, uważa, że umartwianie się, niedożywienie i permanentne zmęczenie w żaden sposób nie zbliżą mniszek do Boga. Czara goryczy przelewa się, gdy dwie postulantki, siostry Rosalia i Clara, zaczynają mieć wątpliwości i tęsknić za możliwością wyrażania podstawowych uczuć i myśli. Cicha wojna pomiędzy bratem Junoy a przeoryszą przeradza się w otwartą i spektakularną, swoim zasięgiem obejmując kurię w Feixes i rodzinę Rigau.

     Jaume Cabrè stworzył wielopoziomową opowieść, która stawia mnóstwo pytań, a tylko na nieliczne udziela odpowiedzi. Czy możliwe jest pogodzenie piękna z brzydotą? Fundamentalizmu z otwartym umysłem? Wolności myśli z radykalnymi doktrynami? Kojących dźwięków muzyki z bezpodstawnymi oskarżeniami? Już w poprzednich swoich powieściach Cabrè nie bał się zaglądania w zakamarki ludzkiej duszy i stawiania trudnych pytań. Agonia dźwięków jest jego najmroczniejszą i najbardziej niepokojącą powieścią. Chłód klasztornych murów, jałowy krajobraz i powszechnie panującą ciszę wzmaga niesamowita oniryczna atmosfera i postaci, które są zawieszone między życiem a śmiercią, jak chociażby ponad stuletnia niewidoma siostra Margarida, która przeczuwa nadchodzące nieszczęścia.

     Agonia dźwięków ma w sobie „to coś”, co sprawia, że nie możemy oderwać się od lektury. Z każdą kolejną stroną coraz bardziej rozumiemy brata Junoya i pałamy coraz większą niechęcią do matki Dorotei. Pragniemy dowiedzieć się, jak potoczą się losy dwóch postulantek, kto będzie wielkim wygranym, a kto poniesie klęskę. Cabrè stworzył niezwykle wciągającą opowieść o wierze, moralności i przyzwoitości, pełną pytań, wątpliwości i niejasności, na długo pozostającą w czytelniku, co tylko potwierdza klasę katalońskiego pisarza.