Niezwykła decyzja Abuelo Caduco

     Pamiętam czasy, gdy każdą książkę kończyłam wraz z ostatnim zapisanym w niej słowem. Nie miało znaczenia, że nie dałam się porwać bohaterom i fabule, kompletnie nie weszłam w świat wykreowany przez pisarza, którego język i styl często zakrawał o grafomaństwo powodując u mnie zgrzytanie zębami, wyrywanie włosów i inne fizyczne wręcz dolegliwości. Całe szczęście czasy te minęły, a gdy czuję, że ktoś robi mnie w bambuko, wiem, że bezpowrotnie.

     Odważę się i powiem to – na literaturze iberoamerykańskiej trochę się znam. Moja wiedza wykracza daleko poza najpopularniejsze tytuły i nazwiska, wiem, czym było zjawisko tzw. boomu iberoamerykańskiego i jaka była recepcja dzieł z Ameryki Południowej w Polsce. Wiem również, jakie są cechy charakterystyczne dla tego rodzaju prozy i poezji oraz skąd wziął się realizm magiczny. Dzięki temu szybko jestem w stanie zweryfikować falsyfikat, zwłaszcza, gdy jest tak nieudolny jak humoreski i opowiadania ze zbioru Niezwykła decyzja Abuelo Caduco.

     Na zbiór składa się czternaście tekstów, które osadzone zostały, a raczej chciały zostać, w onirycznym świecie, którego niewytłumaczalność, nieracjonalność, nieoczywistość traktujemy jako coś naturalnego, nie próbujemy nawet stawiać pytań „dlaczego?”, „po co?’, „jak?”. Dzieci ze świńskimi ogonami czy ludzi zamieniających się w aksolotle traktujemy jak najzwyklejszą rzecz na świecie. Jednak uwierzyć w to jesteśmy w stanie tylko wielkim – Garcii Marquezowi, Cortazarowi, Borgesowi, Hernándezowi… Michałowi Wrzesińskiemu aka Michaelowi Tequili nie wierzę za grosz. Tworzenie literatury w warunkach polskich, która atmosferą ma być zbliżona do literatury iberoamerykańskiej nie ma szans na powodzenie z kilku powodów. Pierwszym z nich są liczne odwołania do polskiej rzeczywistości i języka, które nie powinny w ogóle się tu pojawić. Jak chociażby Kacyk z tytułowego opowiadania, który „był niski i chodził na koturnach” oraz „żył z ambicji rządzenia umysłami ludzkimi zamiast krajem”. Kolejny powód to usilne tłumaczenie tego, co powinno zostać w sferze domysłów. Planowany zamach na władzę okazuje się tematem sztuki, która ma być wystawiona w eksperymentalnym teatrze, a inne opowiadania okazują się snem, marą, grą. Literatura iberoamerykańska chwyciła ze serca czytelników na całym świecie właśnie tym, że pozostawiała ogromną przestrzeń do indywidualnej interpretacji, a nie wyręczała ich we wszystkim, włączając w to myślenie.

     Niezwykła decyzja Abuelo Caduco. Humoreski i opowiadania nie mają w sobie za grosz humoru, niezwykłości właściwej dla tekstów, które pretendują do miana wywodzących się z realizmu magicznego ani opowieści, które zostałby z czytelnikiem na dłużej. Przeżyłam ogromny zawód i rozczarowanie, ale lektura (nieskończona) tego tomu, przyniosła jedną dobrą rzecz – z tęsknoty za przekraczaniem granic między tym co realne, a nie realne, życiem a literaturą, sięgnęłam ponownie po Sto lat samotności.