Pochłonięta czytaniem prozy iberoamerykańskiej, w ostatnim czasie niemalże nie czytam polskiej literatury. Jednak studia nie pozwalają mi o tym zapomnieć, dzięki czemu jestem świeżo po lekturze "Zimy" Andrzeja Stasiuka.
To nazwisko słyszał chyba każdy, kto choć trochę orientuje się w polskim życiu literackim. Andrzej Stasiuk jest prozaikiem, poetą, dramaturgiem, eseistą, który zjednuje sobie ludzi bądź skutecznie ich do siebie zniechęca.
Wstyd przyznać, ale dotychczas nie czytałam Stasiuka. "Zima", zbiór opowiadań z 2001 roku, jest pierwszą książką tego autora, którą przeczytałam. Niepozorna, zaledwie czterdziestoośmiostronicowa książeczka, zawiera w sobie pięć krótkich opowiadań: "Paweł", "Mietek", "Grzesiek", "Paris-London-New York", "Zima" uzupełnionych obrazami Kamila Targosza. Historie osadzone zostały w czasach kiedy bieda i beznadziejna były stałym elementem rzeczywistości. To, co mnie uderzyło to nuda, jaką dotknięci są bohaterowie. A to pójdą do wsi obok, przejdą się przez bazar, zajdą do baru na jednego, a to ukradną nocą trochę drutu ze Słowacji, bo przecież po co im tyle. Jednak to nie bohaterowie są najważniejsi, lecz rzeczy. Otaczające nas ze wszystkich stron przeróżne przedmioty, które, choć często drogie, tracą na wartości poprzez swoją masowość. Świat rzeczy to stragan-śmietnisko, świat-śmietnik, który otacza nas zewsząd. Jednak to używane ubrania, zniszczone rzeczy są trwalsze od człowieka. Czy wystarczy się z tym pogodzić, by w to uwierzyć?
Opowiadanie zamykające cykl, "Zima", pokazuje, że to wszystko jest ułudą. Biały puch zakrywa wszystko, wyrównuje, tworząc wrażenie ładu i harmonii. Jednak to wszystko to jedno wielkie oszustwo, ponieważ otaczający nas świat także jest kłamstwem, chaosem, przygniatającym nam swoim ogromem, ogromem rzeczy. Wszak czy nie cierpimy teraz na nadmiar wszystkiego?
Czytając Stasiuka nie mogłam oprzeć się wrażeniu, że o świecie-śmietniku już gdzieś czytałam. Pisał o tym oczywiście Tadeusz Różewicz w tomie "Zawsze fragment. Recycling" z 1998 roku, pokazując, że współczesny śmietnik to śmietnik niecierpliwości przyodziany w niepamięć i ignorancję. Może każdy z nas powinien nieco oczyścić przestrzeń wokół siebie z niepotrzebnych rzeczy?
Andrzej Stasiuk, Zima, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2001.
PS Polecam obejrzenie odcinka Xięgarni, w którym gościem był Andrzej Stasiuk:
http://xiegarnia.pl/wideo/ostatnio-w-programie/xiegarnia-odcinek-2/
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz