wtorek, 14 maja 2013

Powieść sensacyjna bez sensacji



     Zdecydowanie łatwiej pisze się o dobrych książkach, o ich ciekawej fabule, intrygujących bohaterach, o wirtuozerii pisarza, kunszcie językowym i literackim. O złych książkach pisze się o wiele gorzej, bo ile właściwie można pisać o tym, że bohaterowie są nijacy, powieść szpiegowska pozbawiona jest sensacji i elementów zaskoczenia, a od strony edytorskiej, stylistycznej i językowej książka jest po prostu zła?
     Choć powieść Ukryty człowiek Charlesa Cumminga została napisana w 2003 roku, w Polsce ukazała się dopiero dwa lata temu w tłumaczeniu Cezarego Nowickiego, nakładem wydawnictwa ENIGMA. Od tego czasu książka jest chętnie czytana, i ku mojemu wielkiemu zaskoczeniu, wysoce oceniana. Niestety, nie dostrzegałam w niej nic z tego, co zachwalają internauci i inni recenzenci.
     Powieść szpiegowska, z założenia sensacyjna, przedstawiająca tajemnicze intrygi, ludzi uwikłanych w niewyjaśnione zbrodnie, sytuacje, często wydawałoby się, że bez wyjścia, powinna taka być. Okazuje się jednak, że nie są to warunki konieczne. To, co razi już po pierwszym dotknięciu książki, to jej okładka. Papier miękki niczym papier ulotek rozdawanych na każdym skrzyżowaniu, szybko się niszczy, jest nieprzyjemny i niepraktyczny, nie chroni książki przed zagnieceniami i wszelkimi uszkodzeniami. A w środku? Tylko gorzej. Powieść opowiada o agencie brytyjskiego wywiadu, Christoperze Keenie, który po gwałtownym zniknięciu z życia swojej rodziny, po 25 latach nieobecności pragnie pojednać się ze swoimi dorosłymi synami i odbudować utracony kontakt. Uniemożliwia to jego tajemnicza śmierć, której przyczynę i sprawcę starają się odnaleźć i wyjaśnić dwaj bracia, Mark i Benjamin, oraz służby specjalne. Co do służb – ja się na tym nie znam, więc oczekiwałabym choć minimalnego wyjaśnienia. Przez cały czas byłam przekonana, że MI6 i SIS to dwie oddzielne służby, a MI5 to jedna z wielu tajnych agencji. Na szczęście wujek Google nie zawiódł. Rozwiązanie sprawy tajemniczej śmierci agenta jest mozolne, pogmatwane, momentami kompletnie niezrozumiałe, a wszystko to powiązane jest z działalnością rosyjskiej mafii. Jedynie zakończenie umiarkowanie zaskakuje, ale nie na tyle, żeby zmienić opinię o książce.
      Tym, co zwróciło moją uwagę i zdenerwowało, jest wydanie książki od strony edytorskiej i stylistycznej. Liczba błędów wszelkiego rodzaju jest zatrważająca. Wydaje mi się, że jest to wina zarówno tłumaczenia, jak i źle przeprowadzonej korekty. Rozumiem, że zdarzają się literówki, ale niech będzie ich dwie czy trzy, a nie nieskończenie wiele. Błędy interpunkcje w postaci źle postawionych przecinków bądź ich braku również są zauważalne. Jednak najgorsze są błędy ortograficzne, wśród których można znaleźć chociażby takie kwiatki jak „nakłówać.”
     Język powieści jest zróżnicowany. Gdy rozdziały dotyczą bardziej prywatnych i osobistych perypetii bohaterów, język jest upotoczniony, zrozumiały, co sprawia, że te fragmenty czyta się z lekkością. Jednak gdy jest mowa o tajemnicach śledztwa, działaniu służb, powiązań niektórych bohaterów z rosyjską mafią i szemranymi interesami, język momentami jest niezrozumiały, choć zdaję sobie sprawę, że wynika to także ze specyfiki specjalistycznego słownictwa. Jednak tym, co razi najbardziej jest brak umiejętności prowadzenia dialogów, ich sztuczność, schematyczność i sztampowość. Niektóre z nich brzmią jak dialogi ze szkolnych wypracowań, gdy ma się pewność, że są poprawne, choć mało oryginalne.
     Choć moja opinia na temat tej książki jest jednoznaczna i niezachęcająca, może potencjalny czytelnik tej recenzji zaufa innym internautom i opinii osób, które pochlebnie wyrażają się o powieści i odnajdują w niej to, czego ja nie dostrzegłam. Bądź po prostu sięgną po książkę, której są pewni i wiedzą, że ich nie rozczaruje.
 

Brak komentarzy: