Gdy nie ma kto do nas pisać

     „Nie ma kto pisać do pułkownika”  - od tego zaczęła się moja przygoda z Gabrielem Garcią Marquezem. Wiele lat temu natrafiłam na tę cieniutką książeczkę w bibliotece, przeczytałam ją w mgnieniu oka i stało się - zakochałam się w kolumbijskim Nobliście i literaturze iberoamerykańskiej. A teraz, po latach, wróciłam do opowiadania jeszcze raz.

       Stary pułkownik wraz z żoną, zmagają się z otaczającą ich rzeczywistością, stratą jedynego syna, biedą, nędzą, głodem, chorobami. Zmagają się także ze sobą, walczą o swoje racje i pomysły mające przynieść najkorzystniejsze rozwiązanie ich problemów. Byłoby to możliwe, gdyby pułkownik wreszcie dostał obiecaną i zasłużoną rentę wojskową. Od piętnastu lat w każdy piątek chodzi na pocztę, by po raz kolejny odejść z niej z pustymi rękami. Czy wreszcie się jej doczeka? Czy jego zasługi jako walczącego o pokój, wreszcie zostaną docenione i nagrodzone?

    „Nie ma kto pisać do pułkownika” jest najsmutniejszym, choć lekko zabarwionym humorystycznie, utworem Marqueza, który przyszło mi czytać. Jest to obraz smutku, nędzy, naiwności, samotności, nierówności społecznej, niesprawiedliwości, bezgranicznej wiary w coś, co wydaje się nie mieć sensu. Jest to stały zbiór emocji, cech, tak charakterystycznych dla twórczości Kolumbijczyka. Tym, co po raz kolejny już zwróciło moją uwagę, jest przywoływanie postaci, miejsc, nazw czy tytułów, które pojawiły się w innych utworach autora, pewna swoista intertekstualność, tak umiejętnie wprowadzona.

   Jeżeli ktoś nie czytał jeszcze Marqueza, proponuję zacząć od tego właśnie opowiadania, które z pewnością przez jakiś czas będzie przywoływane w naszych myślach, nawet mimowolnie. 

Gabriel Garcia Marquez, Nie ma kto pisać do pułkownika, przeł. Beata Babad-Gellusseau, Wydawnictwo Literackie Kraków, Wrocław 1985.