"[...] to nieszczęście żyć w tym piekle pełnym aniołów"

     Pisaniu tej recenzji towarzyszy uczucie smutku i rozczarowania. Nie sądziłam, że kiedykolwiek teksty Marqueza tak szybko ulecą z mojej pamięci, a właściwie nawet w niej nie zagoszczą. Zbiór opowiadań Niewiarygodna i smutna historia niewinnej Erendiry i jej niegodziwej babki został wydany w Polsce w 1974 roku i teraz rozumiem dlaczego był to jedyny raz.

     Na zbiór składa się siedem opowiadań przepełnionych smutkiem, żalem, śmiercią, niekiedy brutalnością. Marquez obnaża ludzką naturę, przedstawia pesymistyczną koncepcję człowieka i wizję świata. Wszystkie opowiadania mają to do siebie, że ich streszczenie nie odda ich atmosfery, sensów ukrytych między zdaniami. To, co najważniejsze nie zostaje powiedziane wprost. Niestety, większość z nich zawiera treści i prawdy, które znane są z innych dzieł kolumbijskiego pisarza. Na uwagę zasługują dwa opowiadania – Bardzo stary pan z olbrzymimi skrzydłami i Niewiarygodna i smutna historia niewinnej Erendiry i jej niegodziwej babki. W nich do głosu najbardziej dochodzi realizm magiczny, przedstawione historie są zwierciadłem ludzkiej natury, często okrutnej i egoistycznej. Stary anioł z wyskubanymi skrzydłami, mający być wybawieniem, antidotum na wszelakie nieszczęścia mieszkańców wioski, nie spełniwszy ich oczekiwań, stał się ofiarą, na której każdy mógł wyładować swoje frustracje. Zaś za rozgoryczenie tytułowej niegodziwej babki karę miała ponieść wnuczka. Stara kobieta, rozmiarami przypominająca wieloryba, sama o sobie mówiąca jak o damie, zajmowała się sutenerstwem, zarządzając ciałem Erendiry i skrupulatnie licząc każde peso.

    Podczas lektury wciąż towarzyszyło mi przekonanie, że opowiadania powstały tylko dlatego, że tego oczekiwano od autora. Nie potrafię tego uzasadnić, ale jestem przekonana, że wydanie zbioru opowiadań w tym samym roku co Sto lat samotności zdecydowanie im zaszkodziło. Jednak nie zmienia to faktu, że czytając je czterdzieści lat po wydaniu, chce się je jak najszybciej skończyć.