Kontrowersyjny Mario Vargas Llosa

     Twórczość Mario Vargasa Llosy często dzielona jest na dwa kręgi: utwory zaangażowane oraz powieści obyczajowe. O ile te pierwsze wymagają od nas dużego skupienia, uwagi, często znajomości faktów społeczno-historycznych Peru, tak powieści obyczajowe dostarczają nam czytelniczej przyjemności na wysokim poziomie.

     Pochwała macochy uważana jest za najbardziej perwersyjną i wyuzdaną powieść peruwiańskiego noblisty, a co za tym idzie – najbardziej skandaliczną i oburzającą. Don Rigoberto i dona Lukrecja są małżeństwem w kilkumiesięcznym stażem, które łączy gorąca namiętność i płomienna miłość. Wspólne noce są dla nich sferą sacrum, do której nikt inny nie ma wstępu. Do czasu, gdy Fonsito, syn don Rigoberta z pierwszego małżeństwa, postanawia przekroczyć tę niewidzialną linię. Pomiędzy pasierbem a macochą zaczyna rodzić się niebezpieczna więź, która może przynieść tylko zgubę. Tym bardziej, że Fonsito jest jeszcze dzieckiem.

     Postać Fonista jest jedną z najbardziej intrygujących postaci dziecięcych pojawiających się w literaturze drugiej połowy XX wieku. Chłopiec o wyglądzie Cherubinka, z pozoru niewinny i nieświadomy swoich czynów, uwiódł macochę, która uległa jego intrygom, w moim odczuciu skrupulatnie zaplanowanych. Vargas Llosa zmodyfikował średniowieczny topos puer senex i, trzeba przyznać, zrobił to w rewelacyjny sposób. Peruwiański pisarz posiada jeszcze jedną wyjątkową zdolność, której nie jestem w stanie określić jednym słowem. Tak kontrowersyjny temat podał w niezwykle sensualny sposób, sprawiając, że zapominamy o moralności, tym samym stroniąc od oceniania, zwłaszcza dony Lukrecji, która podjęła się udziału w tej rozpustnej grze.

     Pochwała macochy jest nie tylko powieścią erotyczną, ale również intertekstualną, nawiązującą do obrazów Fra Angelico czy Francisa Bacona. Rozdziały przedstawiające relacje pomiędzy trojgiem bohaterów, przeplatane są rozdziałami będącymi interpretacjami poszczególnych dzieł sztuki, umiejętnie osadzonych w dusznej atmosferze powieści. Vargas Llosa wykazał się dużym kunsztem i wyobraźnią w ich analizie, tym samym wpływając na zmysły czytelnika, które po zakończeniu lektury są wyostrzone jeszcze przez jakiś czas.