O wojnie powstała niezliczona ilość książek, filmów,
programów dokumentalnych. Historia została utrwalona i zachowana, powstało jej
wiele świadectw, umożliwiono żołnierzom, więźniom obozów, bohaterom wojennym
opowiedzieć wojnę z ich, niezwykle cennej, perspektywy. Jednak zupełnie nowe
spojrzenie na traumatyczne doświadczenia wojenne zyskujemy dzięki Swietłanie
Aleksijewicz, która oddała głos rosyjskim kobietom, czynnie uczestniczącym na
froncie wojennym w latach 40. XX wieku.
Mężczyźni
chowają się za historią, za faktami, wojna pociąga ich jako działanie i
konflikt idei, interesów, a kobiety wychodzą od uczucia. Umieją widzieć to, co
dla mężczyzn jest zakryte. To inny świat. Z zapachem, z barwą, ze szczegółowym
światem istnienia. […] O czymkolwiek mówią kobiety, stale obecna jest u nich
jedna myśl: wojna to przede wszystkim morderstwo, a poza tym – ciężka praca. No
i także zwyczajne życie: śpiewały, zakochiwały się, kręciły papiloty…
Wojna nie ma w
sobie nic z kobiety to historia dusz
kobiet, które bez wahania podjęły decyzję o tym, aby dołączyć do mężczyzn
walczących na froncie. Poznajemy niezwykle intymne, często bardzo bolesne
wspomnienia saperek, sanitariuszek, lekarek wojskowych, kapitanek lotnictwa, telefonistek,
dowódców, którym głosu udzielono dopiero po 40 latach od zakończenia wojny, od
Dnia Zwycięstwa. Wcześniej było to niemożliwe. Dlaczego? Okazuje się, że
bohaterami wojennymi mogli być tylko mężczyźni. Kobiety walczące były
napiętnowane przez społeczeństwo, zwłaszcza przez inne kobiety. Odmawiano im
kobiecości i prawa do niej, uważano, że nie są zdolne do bycia matkami, żonami
i gospodyniami domowymi. A okazuje się, że kobiety na froncie właśnie
najbardziej tęskniły za swoją kobiecością i pragnęły ją zachować. Robiły
sukienki z bandaży, nocą spały w biżuterii, w wolnej chwili zajmowały się
wyszywaniem, po to, aby za chwilę znów iść i walczyć w męskiej bieliźnie, pełnym
umundurowaniu i zbrojeniu. I tylko tych długich warkoczy tak żal…
Swietłana Aleksijewicz stworzyła historię głosów,
której nie śmiem oceniać. Podziwiam każdą z tych kobiet z osobna. Tę, która
nosiła swoje najmłodsze dziecko na rękach w kilkudziesięciokilometrowych
marszach, tę, która była torturowana, lecz nie poddała się i nikogo nie wydała,
wszystkie sanitariuszki, które przez kilka dni nie zaznały snu, bo musiały
ratować rannych, kucharki, które dźwigały ciężkie kotły i gotowały dla
kilkudziesięciu czy kilkuset osób, saperki, które mogły zginąć z każdym
kolejnym krokiem, każdą, która dźwigała na swoich plecach rannych mężczyzn.
Brakuj mi słów, aby opisać tę przejmującą książkę.
To prawdziwa historia, która wzrusza, smuci, przyprawia o ból, stawia pytania o
istotę zła, miłość, poświęcenie. Wojna
nie ma w sobie nic z kobiety to pozycja obowiązkowa, nie mam co do tego
najmniejszych wątpliwości.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz