Za kogo ty się uważasz?

     Alice Munro, kanadyjska pisarka, laureatka literackiej Nagrody Nobla i Man Booker International Prize, ma niezwykły dar. Dar, którego mogą jej pozazdrościć doświadczeni koledzy po piórze, o którym marzą wszyscy debiutanci pretendujący do miana pisarza. Jej dar to prostota.

     Alice Munro o rzeczach zwykłych, codziennych pisze w sposób niezwykle prosty, pozbawiony rozbudowanych, a co za tym idzie często zbędnych, metafor, rezygnuje z wyszukanych środków stylistycznych, nie tworzy wielopoziomowych opowieści, skupia się na tym, co najważniejsze – na ludziach i ich relacjach z innymi. Nie inaczej rzecz ma się w przypadku zbioru dziesięciu opowiadań, które tworzą spójną, poruszającą całość.

     Za kogo ty się uważasz? to opowieść o Rose, która dorastała na zapleczu sklepu w Hanratty, niezamożnej dzielnicy Ontario. Lata jej dzieciństwa i wieku nastoletniego to nieustanne konfrontacje z macochą Flo, która wielokrotnie zadawała jej tytułowe pytanie. Każde z opowiadań poświęcone jest innemu etapowi życia Rose. Poznajemy jej pierwsze miłości i fascynacje, przyglądamy się małżeństwu i macierzyństwu, jej karierze estradowej, kolejnym miejscom zamieszkania i perypetiom z tym związanym. Towarzyszymy Rose w trudnych sytuacjach, jesteśmy ciekawi tego, co nastąpi na kolejnych stronach, dziwimy się, wzruszamy, żałujemy jej. Dlatego tak uderzające jest uczucie, która przyszło do mnie kilka dni po zakończeniu lektury, gdy moje myśli wciąż wracały do historii Rose. Otóż Rose wcale nie zasługuje na naszą sympatię. Jest skupioną na sobie i swoich potrzebach egoistką, czasami zbyt pochopnie i lekkomyślnie podejmującą decyzje, wikłającą się w dziwne relacje, dla których w stanie jest rzucić wszystko. Sama sobie się dziwię, jak podczas lektury mogłam jej kibicować, współczuć. Na tym też chyba polega dar kanadyjskiego Czechowa. Musimy poznać bohaterów, oswoić ich, przeanalizować, a dopiero potem ocenić.

     Za kogo ty się uważasz? to jak do tej pory najlepsza z przeczytanych przeze mnie książek Munro, której towarzyszyła ogromna przyjemność czytania. Świetnie napisana, niebanalna, choć prosta, po raz kolejny dowiodła wielkości autorki.