Miniaturowy świat Nelli Oortman

     Pamiętam, że miałam domek dla lalek. Różowy plastikowy stelaż i kartonowe wnętrza. O ile mnie pamięć nie zawodzi, dziadek przywiózł mi go z Niemiec. Stworzyłam w nim mikroskopijny świat, który po jakimś czasie został zapomniany. Ostatnio zobaczyłam przepiękny drewniany domek, własnoręcznie wykonany – z balustradą, schodami, miniaturowym stolikiem, krzesełkami i… zapragnęłam go mieć. Mniej więcej w tym samym czasie pogrążyłam się w lekturze debiutanckiej powieści Jessie Burton i myśl o domku dla lalek ciągle we mnie tkwi. 

     Nella Oortman w wieku osiemnastu lat została wydana za mąż za prawie dwukrotnie starszego mężczyznę. Zamieszkała w Amsterdamie razem z nim, jego siostrą, służbą i ich licznymi, czasami bardzo mrocznymi, tajemnicami. Zagubiona, osamotniona, wyobcowana, postanowiła urządzić miniaturową replikę domu, którą otrzymała od męża w prezencie ślubnym. Wyszukała miniaturzystę i z tą chwilą jej życie zaczęło się coraz bardziej komplikować. Poznawała XVII-wieczną stolicę Holandii, jej zwyczaje i obyczaje, sprzymierzeńców i wrogów rodziny Brandtów, a w międzyczasie przychodziły do niej niezamawiane miniatury, które wskazywały tropy, odkrywały tajemnice, zwiastowały to, co wydarzy się w najbliższej przyszłości.

     Zdawać by się mogło, że Miniaturzystka to powieść obyczajowa z tendencyjnymi rozwiązaniami, które niczym nie zaskoczą. Tymczasem Jessie Burton napisała książkę, która porywa czytelnika dobrze poprowadzoną fabułą, sprawnym językiem, umiejętnym wplataniem kolejnych wątków i intryg, wyrazistymi postaciami, wyczuwalną na każdej stronie aurą tajemniczości. Tym, co najbardziej mnie zaskoczyło jest fakt, że w XVII wieku naprawdę żyła Petronella Oortman i miała domek, który dziś można podziwiać w Rijksmuseum, holenderskim muzeum narodowym. 

     Miniaturzystkę czyta się jednym tchem, gdy trzeba ją odłożyć, nie można się doczekać chwili, by z powrotem pogrążyć się w świecie stworzonym przez Burton. Autorka postawiła sobie poprzeczkę naprawdę wysoko, takie debiuty w dzisiejszych czasach, gdy rynek zalewają pseudoksiążki, którym bliżej do bełkotu niż literatury, to rzadkość.