PRL-owskie obrazki

     PRL to okres, którego nie doświadczyłam. Kojarzy mi się z maluchem, kolejkami, kartkami i hasłami typu „Pamiętaj! Zakład pracy twoim drugim domem”. Nie cytuję fragmentów „Rejsu” czy „Misia”, bo kinematografia z tamtego okresu nie jest tym, czemu chcę poświęcać czas. Czasami jednak w moje ręce wpadną książki dotyczące Polskiej Republiki Ludowej i wtedy chętnie przyglądam się niebieskim ptakom, naśmiewam z absurdów zakrawających o paranoję i  poznaję obyczajowość tamtych lat.

     PRL to czas kiedy polski folklor był towarem eksportowym. To właśnie wtedy prężnie działały Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze” oraz  Zespół Pieśni i Tańca Śląsk. I choć artystom nie pozwalano wyjeżdżać za granicę w obawie, że zasmakują wolności i nie będą chcieli wrócić do ojczystego kraju, dla Tadeusza Sygietyńskiego i Stanisława Hadyny czasami robiono wyjątek.

    Artyści w czasach PRL-u nie tylko nie mogli wyjeżdżać, ale nie pozwalano im również mówić publicznie tego, co chcieli. Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk miał na celowniku przede wszystkim artystów kabaretowych, aktorów teatralnych i reżyserów filmowych. Z tekstów wykreślano wszystko to, co mogło obrazić ówczesną władzę, nawet słowo „czerwony”. Ci, którzy mieli szansę i odwagę szarżować na żywo przed publicznością, często ponosili tego konsekwencje. Nie tylko artyści musieli walczyć z cenzurą, wszechobecną szarzyzną i powszechnym brakiem wszystkiego. Dodatkowe kłody na swojej drodze musieli pokonywać sportowcy, politycy, którzy nie byli w odpowiednim obozie i kobiety, które chciały być modne.

     Jak w kabarecie. Obrazki z życia PRL-u Andrzeja Klima to krótka wycieczka po festiwalach, kabaretach, teatrach, sklepach, fabrykach samochodowych i stadionach, to możliwość zajrzenia za kulisy władzy, przyjrzenia się niepokornym artystom i doświadczenia absurdu. Dla mojego pokolenia książka ta to możliwość poznania tego, co nas ominęło. Dla tych, którzy żyli w Polskiej Republice Ludowej to podróż sentymentalna, jednocześnie bolesna i zabawna, pełna sprzeczności, czyli dokładnie taka jak PRL.