Czy "Małe życie" zmienia życie?

     Małe życie, monumentalna powieść Hanya Yanagihary, w ostatnim czasie robi niezwykłą furorę. Książka została nominowana do wielu znaczących tytułów, chociażby National Book Award i Nagrody Bookera, otrzymała mnóstwo wyróżnień włącznie z prestiżową Kirkus Prize. W rankingach The New York Times, The Washington Post, The Guardian zajmowała pierwsze miejsce na podium dla najgłośniejszej amerykańskiej powieści ubiegłego roku. Książka wzbudziła zachwyt wśród krytyków i czytelników, ale też znalazło się grono osób, które są bardziej powściągliwe w entuzjazmowaniu się i wyrażaniu pochlebnych opinii. I ja do tego nielicznego grona się dołączam, być może ze względu na wypaczoną wrażliwość, a może przez to, że nie lubię osób pogrążających się w swoim nieszczęściu, czy to w realnym, czy fikcyjnym życiu.

     Małe życie to historia przyjaźni czterech mężczyzn – Willema, Jude’a, JB i Malcolma. Willem jest aktorem, który z każdym kolejnym filmem zdobywa większą sławę i uznanie. Malcolm jest wziętym architektem, który każdy projekt zaczyna od stworzenia papierowej miniatury. JB to frywolny artysta, dokumentujący życie przyjaciół, zatrzymujący chwile na fotografiach i obrazach. No i jest Jude wokół którego po stu stronach zaczyna się skupiać cała opowieść.

     Jude jest bezwzględnym i charyzmatycznym prawnikiem. Na sali sądowej wzbudza u wszystkich szacunek, w kancelarii ma posłuch pracowników. Jednak w domowym zaciszu wciąż jest małym chłopcem, którego dzieciństwo było pasmem udręk, a zło, które mu wyrządzono, nie powinno spotkać nikogo. Lata młodości i dorosłe życie również były pełne nieszczęśliwych wydarzeń. Z jednej pułapki wpadał w drugą, nie potrafiąc ostatecznie się uwolnić. Zatrzaśnięty w szponach strasznej przeszłości, pogrążony we wspomnieniach, niebezpiecznych myślach i bolesnych praktykach, stale wyrządzał krzywdę sobie i innym.
     I właśnie w tym tkwi problem, który sprawił, że znalazłam się w gronie osób powściągliwych w pochlebstwach. Przez całą historię byłam rozdarta pomiędzy współczuciem a niewiarą. To, co spotkało Jude’a zasługuje na współczucie, ale jednocześnie wydaje mi się nieprawdopodobne, aby aż tyle nieszczęść spotkało jedną osobę. Gdy już myślałam, że ostatni z ukrywanych sekretów został ujawniony, za kilkanaście stron odkrywany był kolejny. I kolejny, i jeszcze jeden. I może przymknęłabym na to oko, gdyby Jude nie był typem człowieka, którego po prostu nie lubię w realnym życiu – pogrążającego się w swoim nieszczęściu i nie zważającego na innych, nawet najbliższych. Nie jestem psychologiem, nie znam wszystkich mechanizmów nami rządzących, wierzę, że przeszłość i doświadczone krzywdy mogą odcisnąć trwałe piętno. Wierzę jednak też w to, że wszystko może się zmienić. Czasami wystarczy chwycić wyciągniętą do nas pomocną dłoń, posłuchać rad innych, zamiast ich sprawdzać i wystawiać na kolejne próby.

     Być może brak mi empatii i wrażliwości, ale ta książka nie przeczołgała mnie, nie zmiażdżyła, nie zawładnęła moimi myślami. Cieszę się, że ją przeczytałam, ale nie wystawię jej jednej z tych laurek na które możecie się natknąć w sieci.