Wszędzie jesień

     Jesienią czas zwalnia, uspakaja, chowa się pod mokrymi od deszczu liśćmi. Aura za oknem sprzyja błogiemu lenistwu, pogrążaniu się w marzeniach o kolejnym lecie, robieniu planów. Jesienią zmienia się mój nastrój - wyciszam się, staję się sentymentalna, zastanawiam nad rzeczami, którymi w upalne dni nie zaprzątałam sobie głowy. Ostatnio moimi myślami zawładnęła, nomen omen, Jesień Karla Ove Knausgårda, która zainaugurowała serię Cztery pory roku.

     Knausgård zyskał światowy rozgłos sześciotomową Moją walką, monumentalnym, zarówno jeśli chodzi o formę, jak i treść, dziełem, które okazało się największym w historii fenomenem na norweskim rynku wydawniczym, a autorowi przyniosło chwałę i splendor, choć nie obeszło się bez kontrowersji. W obliczu Mojej walki Jesień jest literacką miniaturą, która z pewnością nie wywrze takiego ogromnego wpływu na czytelników i krytyków. Jest w niej jednak coś urzekającego i idealnie wpisującego się w jesienną nostalgię.

     Jesień to przewodnik po świecie stworzony z myślą o mającej urodzić się za kilka miesięcy córce. Knausgård wycina z rzeczywistości fragmenty, które jego zdaniem są warte pokazania i wymagające wyjaśnienia. Zbliżające się narodziny córki są powodem dla którego pisarz postanowił uważnie rozejrzeć się wokół siebie, lecz uczciwie przyznaje, że robi to również dla siebie:

Chcę pokazać Ci nasz świat takim jaki jest: drzwi, podłogę, kran i zlew, fotel ogrodowy tuż przy murze pod oknem kuchennym, słońce, wodę i drzewa. Będziesz przyglądać mu się po swojemu, będziesz doświadczać go po swojemu, gromadzić swoje własne doświadczenia i wieść własne życie, więc to oczywiste, że przede wszystkim robię to dla siebie: pokazując Ci świat, moja maleńka, przekonuję się, że warto żyć.

     Jesień to zbiór miniatur poświęconych rzeczom błahym i wzniosłym, codziennym i odświętnym, prozaicznym i duchowym. Impresje o Pani Bovary, Gombrowiczu, przebaczeniu przeplatają się z rozważaniami o borsukach, żmijach, słońcu czy muszli klozetowej. Niektórzy dokonują konfrontacji Jesieni z Moją walką przez co ta pierwsza wypada niekorzystnie. Zarzuca się jej banalność, językową prostotę, brak kunsztu literackiego. Być może niektórzy czują się tą książką rozczarowani, ja wyczekuję już Zimy.